Neerdorpen Klassiek!

Donderdag 18 november 2010 om20.15 uur in de Sint-Leonarduskerk te Aartselaar
Ensor Strijkkwartet en Dimitri Verhulst

“De zeven laatste woorden van Jezus Christus aan het kruis” is oorspronkelijk  een orkestwerk dat bestaat uit een inleiding, 7 langzame “sonata’s", in feite symfonische bewegingen, gebaseerd op Jezus’ zeven laatst gesproken woorden aan het kruis, en een afsluitend Presto (Il Terremoto). Het werd geschreven in opdracht van Don José Sáenz de Santa María, de markies de Valde-Íñigo, een mecenas die de decoratie van de Santa Cueva-grot onder de Santo Rosario-kerk te  Cadiz bekostigd had. Het was bedoeld voor de bijzondere liturgische dienst, die ieder jaar op Goede Vrijdag in die grot gehouden werd. Haydn beschrijft die dienst, en dus zijn opdracht, als volgt:

De muren, ramen en pilaren van de kerk waren in zwart gedrapeerd; met een grote lamp in het midden. Om 12.00 uur 's middags werden de deuren gesloten en begon de muziek. Na een toepasselijke prelude beklom de bisschop het spreekgestoelte, sprak een van de zeven woorden en gaf er dan een meditatie Daarna kwam hij naar beneden en boog diep voor het altaar: Deze tijd werd gevuld door muziek. Het orkest speelde iedere keer aan het eind van een preek. Ik moest met deze situatie rekening houden in mijn muziek. "( J.Haydn 1786)
Het werk is oorspronkelijk gecomponeerd voor een klassiek symfonieorkest. Voor zover we uit Haydns correspondentie kunnen opmaken, bevatte de oorspronkelijke versie alleen de inleiding en de zeven trage bewegingen; niet de Introduzione tussen nummers 4 en 5 noch de aardbeving aan het einde. De versie voor strijkkwartet (eveneens gepubliceerd in 1787) bevat de aardbeving wel.
In het kader van het Haydn-jaar stellen het Ensor strijkkwartet en Dimitri Verhulst dit bijzondere project voor. Zoals de traditie het wil, worden de ‘Sieben Letzte Worte’ rond de periode van vasten geprogrammeerd. Het Ensor strijkkwartet wil evenwel deze prachtige muziek loskoppelen van het religieuze gegeven en deze ‘Zeven laatste woorden’ benaderen vanuit de dagelijkse realiteit. Voor deze gelegenheid schreef Dimitri Verhulst zeven verhalen met die woorden als leidraad, en zal deze zelf voorlezen tijdens de uitvoering van het strijkkwartet. Wie Verhulsts ‘Helaasheid der dingen’ gelezen heeft en hem ook als begenadigd performer aan het werk zag, weet dat hij de uitgelezen persoon is voor dit unieke project.

Het Ensor strijkkwartet hoeft niet meer voorgesteld te worden. Met de strijkkwartetten van Beethoven, Schubert, Brahms en Sjostakowitsj hebben zij een stevige reputatie opgebouwd. Het is een ensemble dat dankzij hun voortdurende zorg voor de technische aspecten van het kwartetspel en bijzondere muzikale visie een plaats verworven heeft op de nationale en internationale podia.

Ensor strijkkwartet: Eric Robberecht (viool), Femke Sonnen (viool), Frans Vos (altviool) en Steven Caeyers (cello) tekst en spel: Dimitri Verhulst

 Het Ensor-kwartet was reeds te gast tijdens Neerdorpen 2007-2008 met strijkkwartetten van Franz Schubert.

Het Ensor-strijkkwartet werd in 1990 opgericht. De leden hadden toen reeds een jarenlange samenwerking achter de rug. Na twee jaar intens musiceren nam het strijkkwartet deel aan de ‘Brahms-Masterclasses’ te Antwerpen en werd er opgemerkt door het Melos-strijkkwartet uit Stuttgart. Deze meesters in de kwartetkunst engageerden zich meteen om het kwartet verder te begeleiden in hun carrière. Zij nodigden hen uit naar Stuttgart alsook voor hun internationale strijkkwartetcursus te Blonay (Zwitserland). Daarnaast vervolmaakte het Ensor-strijkkwartet zich bij het Cleveland- en Emerson strijkkwartet.

Het Ensor-strijkkwartet behaalde de prijs “Jef Alpaerts” voor kamermuziek en werd laureaat van het Orpheus-concours ter bevordering van de eigentijdse kamermuziek.

Het Ensor-strijkkwartet profileert zich als een ensemble dat de hele kwartetliteratuur van klassiek tot hedendaags wil vertolken. De samenwerking met gerenommeerde musici (Roel Dieltiens, Frank Braley, Jean-Claude Van den Eynde, Walter Boeykens…)vormt een belangrijk aspect in de programmatie.

Ook op de internationale podia heeft het Ensor-strijkkwartet een goede reputatie verworven, met een opgemerkt debuut voor de Nederlandse radio in het Concertgebouw te Amsterdam, de uitvoering van het strijkkwartet van E. Knapik in een dansproductie van Jan Fabre in het ‘Thêatre de la Ville’ te Parijs, een optreden in het Beethovenhuis te Bonn en verder concertreizen door Nederland (Hugo Claus) Italië, Zwitserland, Frankrijk…

Het Ensor-strijkkwartet bracht al enkele CD’s op de markt, waaronder de opname van een strijkkwartet van Henry Vieuxtemps en het pianokwintet van César Franck met pianiste Eliane Rodrigues lovend onthaald werd. Met een live-opname van twee Beethoven strijkkwartetten wil het Ensor-strijkkwartet zijn affiniteit met deze componist onderstrepen.

Eric Robberecht

Na zijn studies aan het muziekconservatorium van Brussel en aan de muziekkapel Koningin Elisabeth, werd Eric Robberecht 1ste solist in het symfonieorkest van de Koninklijke Muntschouwburg, een functie die hem toelaat zijn affiniteiten in het domein van de kamermuziek verder te ontwikkelen. Vandaag is hij verbonden aan het ensemble “Prometheus”, vormt een vast duo met de pianiste Anne Op de Beeck (In 1999 verscheen hun eerste Cd) en is hij primarius van het Ensor-strijkkwartet. Als lid van het ensemble “Musique Nouvelles” kan hij eveneens zijn gezonde nieuwsgierigheid ontwikkelen naar de muziek van vandaag. Eric Robberecht is lesgever kamermuziek aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Brussel

Femke Sonnen

Na haar studies in Breda, Amsterdam en Utrecht vestigde Femke Sonnen zich in Gent waar ze tot 1996 de functie van aanvoerder bekleedde in het orkest van de Vlaamse Opera
Haar voorkeur gaat echter uit naar het musiceren in kleine bezettingen. Ze legt zich dan ook al jaren toe op de kamermuziek waar ze reeds een uitgebreid repertorium heeft opgebouwd. Zelf organiseert ze kamermuziekconcerten in Gent.
Zij houdt zich tevens al geruime tijd bezig met het uitvoeren op authentiek instrumentarium van zowel barokmuziek als het klassieke en romantisch repertoire.
Momenteel is zij werkzaam als lessenaaraanvoerder bij de tweede violen in het symfonieorkest van de Koninklijke Muntschouwburg te Brussel

Frans Vos

Frans Vos studeerde aan de Koninklijke Muziekconservatoria van Brussel en Antwerpen en behaalde het Hoger diploma altviool (prof. Schiffer) en kamermuziek en de Eerste prijs voor viool, harmonie en muziekgeschiedenis.
Tijdens zijn conservatoriumjaren voltooide hij tevens de studies van Germaanse filologie aan de K.U. Leuven.
Zijn pedagogische bezigheden als docent aan het Lemmensinstituut te Leuven en het conservatorium te Mechelen worden geschraagd door veelvuldige concertoptredens. Frans Vos is altist bij ‘Exploration’ en ‘Ricercar’. Hij was lessenaaraanvoerder in het “Collegium Instrumentale Brugense” en de “Beethoven Academie’, en vervult momenteel die functie in het orkest ‘Anima Eterna’. Met deze orkesten verzorgde hij plaatopnames en concerteerde hij in binnen en buitenland

Steven Caeyers

Reeds op 15-jarige leeftijd besliste Steven Caeyers om professioneel cellist te worden. Hij studeerde dan ook aan de kunsthumaniora te Brussel. Na een Eerste Prijs cello en kamermuziek aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Brussel, trok hij naar het Brabants Conservatorium te Tilburg (NL) voor het solodiploma bij prof. G.Schiffer, een eminent kwartetmusicus
Aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Antwerpen behaalde hij het Hoger Diploma kamermuziek.
Als solist bij de “Beethoven academie” trad hij in heel Europa op met bekende solisten en dirigenten en verzorgde met dit ensemble radio, TV en cd-opnamen.

Dimitri Verhulst
 Zijn 'officieel' debuut was dan met de verhalenbundel De kamer hiernaast die genomineerd werd voor de NRC Literair Prijs. Hij publiceerde verhalen en gedichten in verschillende literaire tijdschriften, waaronder Nieuw Wereldtijdschrift, De Brakke Hond en het tijdschrift Underground, waarvan hij redacteur is.
In 2001 verscheen de roman Niets, niemand en redelijk stil, later dat jaar gevolgd door Liefde, tenzij anders vermeld. De roman De verveling van de keeper, verscheen in 2002.
In 2003 publiceerde hij Problemski Hotel, dat vertaald werd in het Duits, Deens, Engels, Frans, Hebreeuws, Sloveens, Italiaans en Hongaars.
De helaasheid der dingen (2006) werd een succesnummer. Dimitri Verhulst won er de publieksprijs van de Gouden Uil mee. Deze autobiografische schets van een Vlaamse voorstadsgemeente (Nieuwerkerken bij Aalst) werd zowel in Vlaamse als Nederlandse media zeer enthousiast onthaald. De verfilming door de Vlaamse regisseur Felix Van Groeningen liet niet lang op zich wachten. In januari 2008 begonnen de filmopnames. Op het Filmfestival van Cannes 2009 werd De helaasheid der dingen geselecteerd voor de Quinzaine des Réalisateurs. De film kreeg in Cannes de Prix Art et Essai, een onderscheiding van de organisatie die 3000 onafhankelijke bioscoopzalen wereldwijd groepeert.
Volgde Mevrouw Verona daalt de heuvel af (2006) dat als enige Vlaamse werk genomineerd werd voor de AKO Literatuurprijs 2007.
Hij werd aangezocht als curator van het boekenfestival Zogezegd in Gent 2009 dat de Literaire Lente in Vlaanderen opent. In Humo's Pop Poll 2009 werd hij de winnaar in de categorie 'beste boek' met zijn Godverdomse dagen op een godverdomse bol. Voor dit werk ontving de auteur de Libris Literatuur Prijs 2009. De vijfkoppige jury loofde het werk als een sardonische komedie, waarbij de mens zowel dader als lijdend voorwerp is; daarbij oordeelde men dat het boek niet onder de noemer klassieke roman valt maar elke genreomschrijving vakkundig omzeilt. De jury prees het boek als een vuurwerk van taal en een literaire prestatie van formaat van iemand die het métier tot in de puntjes beheerst. Het is een boek dat de lezer in een hoek dwingt, hem voor de keuze plaatst. De auteur reageerde overgelukkig op zijn prijs.

• Neerdorpen Klassiek!